Berat kandili nedir? Berat gecesinin fazileti
Sayfalar
Berat kandili nedir? Berat gecesinin fazileti
Kıranşeyh- 24.02.2024
- Yorumlar (0)
Berat kandili gecesi nasıl ifa edilmelidir? Berat kandili namazı var mı?
Berat ne demektir?
Berat Arapça berae/beraet kelimesinin Türkçeleşmiş şeklidir. Beraet, iki şey arasında ilişki olmaması; kişinin bir yükümlülükten kurtulması veya yükümlülüğünün bulunmaması anlamına gelir. Şabanın on beşinci gecesinde müslümanların Allahın affı ve bağışlaması ile günah yükünden kurtulacağı umularak bu geceye Berat gecesi denmiştir. Berat gecesi için Arapça eserlerde şabanın ortasındaki gece, mübarek gece, rahmet gecesi ve sak (belge) gecesi manalarına gelen terkipler kullanılmaktadır.
Berat gecesinin önemi nedir?
Berat gecesi müslümanlarca kutsal sayılmış, bu gecenin diğer gecelerden farklı bir şekilde geçirilmesi, bu gecede daha fazla ibadet edilmesi adet halini almıştır. Hz. Peygamber (sas)in, Allah Teala -rahmetiyle- şabanın on beşinci gecesi dünya semasında tecelli eder ve Kelb kabilesi koyunlarının kılları sayısından daha fazla kişiyi bağışlar buyurduğu rivayet edilmiştir (Tirmizİ, Savm, 39; İbn Mace, İ?ametüs-salat, 191). Diğer bir rivayete göre de Hz. Peygamber (sas), Şabanın ortasında gece ibadet ediniz, gündüz oruç tutunuz. Allah o gece güneşin batmasıyla dünya semasında tecelli eder ve fecir doğana kadar, Yok mu benden af isteyen onu affedeyim, yok mu benden rızık isteyen ona rızık vereyim, yok mu bir musibete uğrayan ona afiyet vereyim, yok mu şöyle, yok mu böyle! der buyurmuştur (İbn Mace, İ??metüs salat, 191). Ancak eserlerinde bu hadislere yer veren Tirmizi ve İbn Mace, bunların sened yönünden zayıf olduğuna da işaret etmektedirler.
Bir kısım alimlerin, kıblenin Kudüsteki Mescid-i Aksadan Mekkedeki Kabe istikametine çevrilmesinin hicretin ikinci yılında Berat gecesinde vuku bulduğunu kabul etmeleri de geceye ayrı bir önem kazandırmaktadır.
Berat gecesi nasıl ihya edilmelidir?
Peygamberimizin şaban ayına ve özellikle bu ayın on beşinci gecesine ayrı bir önem vererek onu ihya ettiğine dair diğer rivayetleri göz önüne alan bazı alimler bu geceyi namaz kılarak, Kuran okuyarak ve dua ederek geçirmenin sevaba vesile olacağını, bu geceye mahsus olmak üzere belli bazı ibadet ve kutlama şekilleri ihdas edip adet haline getirmenin ise dinde yeri bulunmadığını söylemişlerdir.
Berat gecesine özel namaz var mıdır?
Kaynakların belirttiğine göre Berat gecesine ait özel bir namaz yoktur. Gazzali, bu gece her rekatında Fatiha sûresinden sonra on bir İhlas sûresi okunmak suretiyle kılınacak yüz rekat veya her rekatında Fatihadan sonra yüz İhlas okunan on rekat namazın çok sevap olduğuna dair bir rivayet naklettiği halde (İ?ya, I, 203), İ?yaü ulumid-dindeki hadisleri tenkide tabi tutan Zeynüddin el-Irak? (a.g.e., I, 203, dipnot 1) ile Nevevİ bunun aslının olmadığını söylemişlerdir. Bu namazın bir bidat olduğunu kaydeden Nevevİ, bu konuda ??tül-?ulûb ve İ?yaü ulumid-dinde geçen rivayete aldanılmaması gerektiğini söylemekte (el-Mecmû?, IV, 56), Ali el-K?rİ de bu rivayetin uydurma olduğunu belirterek Berat gecesi namazının 400 (1010) yılından sonra Kudüste ortaya çıktığını kaydetmektedir (el-Esrarül-merfua, s. 462). Bu namazın ilk defa 448 (1056) yılında Kudüste Mescid-i Aksada kılındığına ve zamanla yaygınlık kazanarak sünnet gibi telakki edildiğine dair bir rivayet de nakledilmektedir (Ali Mahfuz, s. 288). Ancak Fakihinin (ö. 272/885ten sonra) Mekkelilerin bu geceyi Mescid-i Haramda ihya ettiklerine ve bazılarının 100 rekatlı bir namaz kıldığına dair rivayeti (bk. A?baru Mekke, III, 84) dikkate alınırsa bu namazın daha önceden de kılındığını söylemek mümkündür.
Duhan sûresinde (44/3) Kuranın mübarek bir gecede nazil olduğu ifade edilmektedir. İslam alimlerinin çoğunluğuna göre burada işaret edilen gece Kadir gecesidir. Çünkü diğer ayetlerde Kuranın ramazan ayında (el-Bakara 2/185) ve Kadir gecesinde (el-Kadr 97/1) indirildiği belirtilmektedir. Tabiİn alimlerinden İkrimenin de dahil olduğu bir grup alim ise Duhan sûresindeki ayetle Berat gecesine işaret edildiği kanaatindedirler. Bu takdirde Kuranın tamamının Berat gecesi levh-i mahfûzdan dünya semasına indiği, Kadir gecesinde de ayetlerin peyderpey inmeye başladığı şeklinde bir yorum ortaya çıkmaktadır. Nitekim bazı müfessirler bu görüşü benimsemişlerdir (bk. Elmalılı, V, 4293-4295).
Berat gecesinin fazileti ve ihyası ile ilgili müstakil risaleler yazılmıştır (mesela bk. Keşfü?-?unûn, II, 1591-1592; İ?a?ul-meknûn, I, 108; İslam dünyasında Berat gecesinin kutlanışıyla ilgili olarak bk. KANDİL).
Yorumlar (20)
-
Kendrick Blair
20 August 2025Proin eget fermentum tortor. Quisque sollicitudin pellentesque elementum ulla metus dolo mattis non eros pellentesque. In vitae mauris eu odio imperdiet aliquet egestas a risus.
Lawrence Moore
20 August 2025Proin eget fermentum tortor. Quisque sollicitudin pellentesque elementum ulla metus dolo mattis non eros pellentesque. In vitae mauris eu odio imperdiet aliquet egestas a risus.